NgĀ rerekĒtanga i ngĀ tauira e rua o te Tiriti

He nui tonu ngā rerekētanga i ngā tauira e rua o te Tiriti, ā, e kore e mutu te poipoia e ngā ngutu i ēnei rā. E kī ana ētahi karu hītori nā te whakamahinga o te kupu “kāwanatanga” me te “rangatiratanga”, kāore te Tiriti i āta whakaatu i te tino hiahia o Ingarangi kia tāpiria a Aotearoa ki ōna ake whenua.

Engari kāore hoki i te mōhiotia i pēhea rawa te kaha whakawhirinaki atu ki te kupu ā-tuhi i te wā i hainatia ai te Tiriti. He taputapu tōrangapū, he taputapu whiri taura te Tiriti, hei tūāpapa mō te whakaaetanga ki te Karauna kia takahia he ara hou, kia hangaia he whenua mana kotahi, he whenua iwi kotahi anō pea i Aotearoa. Ina tirohia pērātia, ko te Tiriti pea te whakatinanatanga o tētahi kaupapa haere kōtui, e whai tūranga ai te Karauna, e whai tūranga anō ai ngā rangatira me ngā iwi.

E tohe ana ētahi karu hītori ko te warea ki te āta tātari, ki te āta wetewete i ngā kupu ake o te Tiriti, he tikanga nō nā noa nei. I runga i tēnei ara kimi māramatanga, kāore kē i te arohia ngā whakaaro ake o ngā tāngata i whai wāhi atu ki te hanganga, ki te hainatanga o te Tiriti. He whakaaetanga, he kawenata kupu whānui te Tiriti e tohu ana i ētahi mātāpono, i ētahi māramatanga. Engari ehara pea i te mea he ngoikoretanga tēnei – tērā tonu kei reira kē ōna tino painga. He tokomaha ngā tāngata i ēnei rā e kī ana ko te wairua o te Tiriti te mea nui, kia noho mātāmua mai ko tērā, kia noho mātāmuri ko ngā rehurehutanga me te rerekētanga i waenga i ngā tauira e rua.